معرفی نامه رشته فقه و قانون
معرفی رشته فقه و قانون
پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس
رشته فقه و قانون یکی از بخشهای علمی و اساسی پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس بوده که به منظور تبیین و تعمیق احکام دینی، مسائل عقیدتی، نظامهای حقوقی و ارزشهای اخلاقی تأسیس گردیده است. این رشته با رویکردی علمی و معیاری، در پی آن است تا زمینه رشد فکری، ارتقای دانش تخصصی و پیوند میان فقه اسلامی و حقوق معاصر را برای جوانان کشور فراهم سازد.
دیپارتمنت فقه و قانون در سال ۱۴۰۱ هجری شمسی، به هدایت وزارت تحصیلات عالی، در چارچوب تشکیلات پوهنتون بادغیس تأسیس و فعالیتهای علمی و اکادمیک خود را آغاز نمود. با آغاز این روند، جذب کادرهای علمی متخصص و پذیرش نخستین دوره محصلین از طریق آزمون کانکور صورت گرفت و این رشته بهتدریج مسیر رشد و توسعه خویش را پیمود.
در حال حاضر، دهها تن از محصلین در این رشته مصروف تحصیل بوده و از رهنمودهای علمی استادان مجرب با درجه تحصیلی ماستری بهرهمند میباشند. این دیپارتمنت با داشتن کادر علمی متعهد و برنامههای درسی منظم، توانسته است در مدت کوتاه، جایگاه قابل توجهی در عرصه آموزش علوم شرعی و حقوقی کسب نماید.
رشته فقه و قانون در کنار فعالیتهای تدریسی، تلاش مینماید تا از طریق تقویت مهارتهای پژوهشی، برگزاری برنامههای علمی و فراهمسازی منابع مطالعاتی، محصلین را برای ایفای نقش مؤثر در نهادهای عدلی، قضایی و اجتماعی آماده سازد. موجودیت منابع علمی متنوع در کتابخانه پوهنحی، فرصت مناسبی را برای تحقیق و ارتقای سطح علمی محصلین فراهم کرده است..
بهطور کلی، رشته فقه و قانون پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس، با تکیه بر اصول علمی و ارزشهای اسلامی، در مسیر تربیت نسل آگاه، متخصص و مسئول گام برداشته و در خدمت توسعه علمی و تأمین عدالت در جامعه قرار دارد.
دیدگاه (Vision)
رشته فقه و قانون در پی آن است تا بهعنوان یک مرجع علمی معتبر در سطح کشور، در تربیت متخصصان متعهد و آگاه به فقه اسلامی پیشگام بوده و در تحقق عدالت، حاکمیت شریعت و ترویج ارزشهای اسلامی نقش مؤثر ایفا نماید.
مأموریت (Mission)
این رشته با بهرهگیری از نصاب علمی معیاری، در صدد تربیت کادرهای علمی، قضایی و حقوقی است که با تسلط بر منابع شرعی، اصول استنباط، و قواعد فقهی، توانایی پاسخگویی به مسائل نوپدید جامعه را داشته و در عرصههای قضا، افتاء، تحقیق و خدمات فقهی و حقوقی بهگونهای مؤثر فعالیت نمایند.
اهداف (Objectives)
- ارتقای دانش تخصصی محصلین در حوزههای فقه، اصول فقه، حدیث و تفسیر
- تقویت مهارتهای تحلیلی و استنباطی در حل مسائل فقهی و حقوقی
- ایجاد پیوند میان فقه اسلامی و نظامهای حقوقی معاصر
- تربیت نیروی انسانی متخصص برای نهادهای عدلی و قضایی
- ترویج فرهنگ عدالت، اخلاق قضایی و مسئولیتپذیری اجتماعی
- توسعه ظرفیتهای تحقیقاتی و نگارش علمی در عرصههای فقه و علوم اسلامی
- آشنایی محصلین با نظامهای سیاسی، اقتصادی و اداری در اسلام
نتایج متوقعه (Learning Outcomes)
فارغان این رشته قادر خواهند بود:
- احکام شرعی را از منابع معتبر فقهی بهصورت علمی استخراج نمایند
- مسائل فقهی و حقوقی را بهصورت تطبیقی تحلیل و ارزیابی کنند
- در محاکم، نهادهای عدلی و مراکز افتاء بهگونهای مسلکی ایفای وظیفه نمایند
- تحقیقات علمی معیاری در حوزه فقه و علوم اسلامی انجام دهند
- در حل منازعات و تأمین عدالت اجتماعی نقش فعال داشته باشند
- اصول اخلاقی و مسلکی را در فعالیتهای قضایی و حقوقی رعایت نمایند
دیدگاه و مأموریت رشته فقه و قانون در جلسه مؤرخ : 9/10/1445 فیصله شماره ( 1) شورای علمی پوهنحی شرعیات مورد تائید قرار گرفت.
تشکیلات رشته فقه وقانون
رشته فقه وقانون دارای (1) عضوی کادر علمی به حیث آمر (3) تن کادر علمی به حیث استاد را دارا می باشد و به صورت مختصر جدول تشکیلاتی این رشته طبق شکل( 1) بیان گردیده است.
جدول(۱) احصائیه اعضای کادر علمی رشته فقه وقانون.
|
رشته |
اسم |
تخلص |
رتبه علمی |
درجه تحصیل |
رشته تخصصی |
تاریخ تقرری |
تجربه کاری |
آثار علمی |
مقالات علمی |
ملاحظات |
|
فقه و قانون |
فضل احمد |
مقدسی |
نامزد پوهنیار |
ماستر |
فقه وقانون |
21 /2 / 1402 |
10 |
0 |
0 |
آمر فقه وقانون |
|
محمد یاسر |
ثاقب |
" |
" |
" |
" |
12 |
|
|
استاد |
|
|
عبدالباعث |
نیازی |
" |
" |
" |
" |
10 |
|
|
استاد |
|
|
محمدرسول |
معتصم بالله
|
" |
" |
" |
" |
8 |
|
|
استاد |
نصاب تحصیلی رشته فقه و قانون
جدول (2) مضامین رشته فقه وقانون.
|
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
|
ملاحضات |
||||||||
|
|
نظری |
عملی |
|||||||||||||
|
|
1 |
الحفظ التجوید(النصف الاخیر من جزء 30) |
Sl.il.0106 |
اساسی |
2 |
1 |
2 |
|
|||||||
|
|
2 |
العقیده(1) (الإلهیات) |
Sl.il.0107 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|||||||
|
|
3 |
الحدیث (1) |
Sl.il.0108 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|||||||
|
|
4 |
فقه العبادات (1)(الصلاة والصیام) |
Sl.il.0109 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|||||||
|
|
5 |
تاریخ التشریح |
Sl.il.0110 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|||||||
|
|
6 |
السیرة (فقه السیره) |
Sl.il.0111 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|||||||
|
|
7 |
مبادی حقوق |
Sl.il.0112 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|||||||
|
|
8 |
اللغة العربیة(1)صرف |
Sl.il.0113 |
اساسی |
2 |
1 |
2 |
|
|||||||
|
|
9 |
محیط زیست |
Sl.il.0102 |
همه شمول |
1 |
1 |
|
|
|||||||
|
|
10 |
تاریخ معاصر افغانستان |
Sl.il.0103 |
همه شمول |
2 |
2 |
|
|
|||||||
|
مجموعه |
19 |
17 |
4 |
|
|
|
|||||||||
|
مضامین سمستر دوم فقه و قانون |
|
|
|
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
|||||||
|
|
نظری |
عملی |
||||||||||||
|
|
1 |
العقیده (2)(النبوات) |
Sl.il.0207 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
2 |
الحدیث(2) |
Sl.il.0208 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
3 |
فقه العبادات (2) الزکاة والحج) |
Sl.il.0209 |
تخصصی |
3 |
2 |
|
|
||||||
|
|
4 |
فقه الاحوال الشخصیه(1) |
Sl.il.0214 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
5 |
علوم الحدیث |
Sl.il.0215 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
6 |
اساسی عمومی حقوق |
Sl.il.0216 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
7 |
علوم القرآن |
Sl.il.0217 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
8 |
اللغة العربیة(2)(قواعد النحو) |
Sl.il.0213 |
اساسی |
2 |
2 |
2 |
|
||||||
|
|
9 |
المنطق القدیم |
Sl.il.0218 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
10 |
تاریخ اسلامی |
Sl.il.0219 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
مجموعه |
21 |
20 |
2 |
|
|
|
||||||||
مضامین سمستر سوم فقه و قانون
|
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
|||||||
|
|
نظری |
عملی |
||||||||||||
|
|
1 |
العقیده (3)(السمعیات) |
Sh.il.03.07 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
2 |
التفسیر(1) |
Sh.il.03.20 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
3 |
احادیث الاحکام(1) |
Sh.il.03.21 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
4 |
فقه الاحوال الشخصیه(2) |
Sh.il.03.14 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
5 |
اصول الفقه (1) |
Sh.il.03.22 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
6 |
حقوق الانسان فی الاسلام |
Sh.il.03.23 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
7 |
انگلیسی |
Sh.il.03.04 |
همه شمول |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
8 |
حقوق العمل والتأمینات الاجتماعیه |
Sh.il.03.24 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
9 |
المنطق الجدید |
Sh.il.03.25 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
10 |
اللغة العربیة(3)(قواعد النحو) |
Sh.il.03.13 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
مجموعه |
21 |
20 |
20 |
|
|
|
||||||||
مضامین سمسترچهارم فقه وقانون
|
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
|||||||
|
|
نظری |
عملی |
||||||||||||
|
|
1 |
تفسیر آیات الاحکام (1) احکام القرآن للتهانوی |
Sh.il.0520 |
تخصصی |
3 |
3 |
|
|
||||||
|
|
2 |
احادیث الاحکام(3) (سنن الترمذی) |
Sh.il.0521 |
تخصصی |
3 |
3 |
|
|
||||||
|
|
3 |
فقه المعاملات) (2) (التوثیقات) |
Sh.il.0526 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
4 |
فقه الجنایات (2)مقارنا باالقانون الجنائی الخاص |
Sh.il.05.27 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
5 |
علم المیراث (1) |
Sh.il.0532 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
6 |
اصول الفقه (3) (کتاب الله و السنة) |
Sh.il.0522 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
7 |
الفرق و المذاهب |
Sh.il.0533 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
8 |
الغزو الفکری |
Sh.il.0534 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
9 |
النظریات الفقهیة (الحق و الالتزام الملکیة) |
Sh.il.0535 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
10 |
انتخابی |
Sh.il.05 |
اساسی |
1 |
1 |
|
|
||||||
|
مجموعه |
|
21 |
21 |
|
|
|
||||||||
مضامین سمسترپنجم فقه وقانون
|
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
|||||||
|
|
نظری |
عملی |
||||||||||||
|
|
1 |
التفسیر(2) |
Sh.il.04.20 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
2 |
احادیث الاحکام(2) ( المعاملات) |
Sh.il.04.21 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
3 |
فقه المعاملات) (1) (البیوع) |
Sh.il.04.26 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
4 |
فقه الجنایات (1)مقارنا باالقانون الجنائی العام |
Sh.il.04.27 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
5 |
اصول الفقه (2) |
Sh.il.04.22 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
6 |
مقارنة الادیان |
Sh.il.04.28 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
7 |
مبادئ الاقتصاد |
Sh.il.04.29 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
8 |
قوانین اساسی فقهی تخریج و تحلیل |
Sh.il.04.30 |
تخصصی |
1 |
1 |
|
|
||||||
|
|
9 |
اخلاق عدلی و مسلکی قضائی |
Sh.il.04.31 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
|
10 |
اللغة العربیة(4)(البلاغة) |
Sh.il.04.13 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||||||
|
مجموعه |
|
19 |
19 |
|
|
|
||||||||
مضامین سمسترششم فقه وقانون
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
|
|||||||
|
نظری |
عملی |
|
||||||||||||
|
1 |
تفسیرآیات الاحکام(2) (روائع البیان) |
Sh.il.0620 |
تخصصی |
3 |
3 |
|
|
|
||||||
|
2 |
احادیث الاحکام(4) ( سنن ابی داؤد) |
Sh.il.0621 |
تخصصی |
3 |
3 |
|
|
|
||||||
|
3 |
فقه المعاملات) (3) (وسائل الاثبات) |
Sh.il.0626 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
||||||
|
4 |
علم المیراث(1) |
Sh.il.0632 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
||||||
|
5 |
اصول الفقه (4)(الاجماع والقیاس) |
Sh.il.0622 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|
||||||
|
6 |
فقه الشرکات |
Sh.il.0637 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
||||||
|
7 |
اصول المحاکمات |
Sh.il.0638 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
||||||
|
8 |
النظام السیاسی فی الاسلام |
Sh.il.0639 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|
||||||
|
9 |
انتخابی |
Sh.il.06… |
انتخابی |
1 |
1 |
|
|
|
||||||
|
10 |
|
|
|
|
|
|
|
|
||||||
|
|
مجموعه |
|
19 |
19 |
|
|
||||||||
سمسترهفتم
|
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
|||
|
|
نظری |
عملی |
||||||||
|
|
1 |
الحدیث (3)(صحیح لمسلم منتخبات) |
Sh.il.0708 |
تخصصی |
3 |
3 |
|
|
||
|
|
2 |
فقه الدعوی |
Sh.il.0743 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
3 |
مناهج البحث العلمی |
Sh.il.0744 |
پایلیک |
2 |
1 |
|
|
||
|
|
4 |
النظام الإداری فی الإسلام |
Sh.il.0745 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
5 |
النظام المالی ولاقتصادی فی لإسلام |
Sh.il.0746 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
6 |
أدب الاخلاف وأسبابه |
Sh.il.0747 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
7 |
الحدیث (مسند إمام أعظم) |
Sh.il.0760 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
8 |
أصول المحاکمات الجزائیه |
Sh.il.0748 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
9 |
علم الکلام الجدید |
Sh.il.0749 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
||
|
مجموعه |
|
21 |
20 |
|
|
|||||
|
|
شماره |
مضامین انتخابی |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
|||
|
|
نظری |
عملی |
||||||||
|
|
1 |
طب عدلی |
Sh.il.0750 |
پوهنتون شمول |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
2 |
فقهی کلینیک |
Sh.il.0751 |
پوهنتون شمول |
2 |
2 |
|
|
||
|
|
3 |
القانون الدولی الجزائی |
Sh.il.0752 |
پوهنتون شمول |
2 |
2 |
|
|
||
سمستر هشتم
|
|
شماره |
مضمون |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
||
|
|
نظری |
عملی |
|||||||
|
|
1 |
الحدیث (4)(صحیح البخاری منتخبات ) |
Sh.il.0808 |
تخصصی |
3 |
3 |
|
|
|
|
|
2 |
مقاصد الشریعة |
Sh.il.0853 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
3 |
نظام القضاء فی الإسلام |
Sh.il.0854 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
4 |
القواعدالکلیة الفقهیة |
Sh.il.0855 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
5 |
الحدیث (شرح معانی الآثارمنتخبات) |
Sh.il.0861 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
6 |
أصوالإفتاء |
Sh.il.0856 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
7 |
الإحسان والتزکیة (التصوف) |
Sh.il.0857 |
تخصصی |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
8 |
دورالمسلمین فی حضارة العالم (الفکرالإسلامی) |
Sh.il.0858 |
اساسی |
2 |
2 |
|
|
|
|
|
9 |
مونو گراف |
Sh.il.0859 |
پایلیک |
4 |
0 |
8 |
|
|
|
مجموعه |
|
21 |
17 |
8 |
|
||||
|
|
شماره |
مضامین انتخابی |
کود |
نوعیت مضمون |
تعداد کردیت |
تعداد ساعات درسی |
ملاحضات |
||
|
|
نظری |
عملی |
|||||||
|
|
1 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
2 |
|
|
|
|
|
|
|
|
فعالیتهای علمی رشته فقه و قانون
رشته فقه و قانون پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس، در راستای ارتقای سطح علمی محصلین و تقویت پیوند میان دانش نظری و مهارتهای عملی، برنامههای علمی متنوعی را بهگونه منظم برگزار مینماید. مهمترین این فعالیتها عبارتاند از:
۱. سیمینارها و کنفرانسهای علمی
برگزاری سیمینارها در موضوعات مختلف مانند:
- فقه العبادات و فقه المعاملات
- حقوق جزا و اصول محاکمات
- مقاصد شریعت و نقش آن در قانونگذاری
- بررسی تطبیقی فقه اسلامی و قوانین معاصر
این برنامهها با اشتراک استادان، محصلین و گاهی متخصصان بیرونی برگزار میگردد.
۲. محکمه تمثیلی (Moot Court)
با توجه به مضامین مانند اصول المحاکمات و فقه الدعوی، محاکم تمثیلی برگزار میشود تا محصلین:
- با روند واقعی محاکم آشنا شوند
- مهارت استدلال حقوقی و فقهی را تمرین کنند
- نقشهای قاضی، وکیل و مدعی را بهصورت عملی تجربه نمایند
3. برنامههای تحقیقاتی و نگارش علمی
- تشویق محصلین به تهیه مقالات علمی
- راهنمایی در نگارش مونوگراف (سمستر هشتم)
- آموزش روش تحقیق (مطابق مضمون مناهج البحث)
4. بازدیدهای علمی (Field Visits)
تنظیم بازدیدها از:
- محاکم
- ادارات عدلی
- مدارس دینی
با هدف آشنایی عملی محصلین با نظام قضایی کشور.
5. ورکشاپها و دورههای آموزشی کوتاهمدت
برگزاری ورکشاپها در موضوعات:
- مهارت های زبان عربی
- مهارتهای حقوقی و قضایی
- اخلاق مسلکی قضا و وکالت
- تحلیل قضایا و دوسیههای حقوقی
6. برنامههای فرهنگی و دینی
- مسابات کتابخوانی
- مسابقات حفظ و قرائت قرآن
- برنامههای فن خطابه و سخنرانی
7. همکاریهای علمی و تفاهمنامهها
ایجاد روابط علمی با:
- محاکم و نهادهای عدلی
- سایر پوهنتونها و مراکز علمی
- دعوت از متخصصان برای سخنرانیهای علمی
۱۰. استفاده از کتابخانه و منابع علمی
تشویق محصلین به:
- استفاده از کتب معتبر فقهی
- انجام تحقیقات کتابخانهای
- ارتقای سطح علمی از طریق مطالعه منظم
این فعالیتها در مجموع زمینه را برای تربیت محصلینی فراهم میسازد که علاوه بر تسلط علمی بر فقه و قانون، دارای مهارتهای عملی، توانایی تحقیق و روحیه مسئولیتپذیری در جامعه باشند
با احترام
نامزد پوهنیار فضل احمد مقدسی
آمر رشته فقه و قانون