1. صفحه اصلی

معرفی نامه رشته فقه و قانون

معرفی رشته فقه و قانون
پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس

رشته فقه و قانون یکی از بخش‌های علمی و اساسی پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس بوده که به منظور تبیین و تعمیق احکام دینی، مسائل عقیدتی، نظام‌های حقوقی و ارزش‌های اخلاقی تأسیس گردیده است. این رشته با رویکردی علمی و معیاری، در پی آن است تا زمینه رشد فکری، ارتقای دانش تخصصی و پیوند میان فقه اسلامی و حقوق معاصر را برای جوانان کشور فراهم سازد.

دیپارتمنت فقه و قانون در سال ۱۴۰۱ هجری شمسی، به هدایت وزارت تحصیلات عالی، در چارچوب تشکیلات پوهنتون بادغیس تأسیس و فعالیت‌های علمی و اکادمیک خود را آغاز نمود. با آغاز این روند، جذب کادرهای علمی متخصص و پذیرش نخستین دوره محصلین از طریق آزمون کانکور صورت گرفت و این رشته به‌تدریج مسیر رشد و توسعه خویش را پیمود.

در حال حاضر، ده‌ها تن از محصلین در این رشته مصروف تحصیل بوده و از رهنمودهای علمی استادان مجرب با درجه تحصیلی ماستری بهره‌مند می‌باشند. این دیپارتمنت با داشتن کادر علمی متعهد و برنامه‌های درسی منظم، توانسته است در مدت کوتاه، جایگاه قابل توجهی در عرصه آموزش علوم شرعی و حقوقی کسب نماید.

رشته فقه و قانون در کنار فعالیت‌های تدریسی، تلاش می‌نماید تا از طریق تقویت مهارت‌های پژوهشی، برگزاری برنامه‌های علمی و فراهم‌سازی منابع مطالعاتی، محصلین را برای ایفای نقش مؤثر در نهادهای عدلی، قضایی و اجتماعی آماده سازد. موجودیت منابع علمی متنوع در کتابخانه پوهنحی، فرصت مناسبی را برای تحقیق و ارتقای سطح علمی محصلین فراهم کرده است..

به‌طور کلی، رشته فقه و قانون پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس، با تکیه بر اصول علمی و ارزش‌های اسلامی، در مسیر تربیت نسل آگاه، متخصص و مسئول گام برداشته و در خدمت توسعه علمی و تأمین عدالت در جامعه قرار دارد.

دیدگاه (Vision)

رشته فقه و قانون در پی آن است تا به‌عنوان یک مرجع علمی معتبر در سطح کشور، در تربیت متخصصان متعهد و آگاه به فقه اسلامی پیشگام بوده و در تحقق عدالت، حاکمیت شریعت و ترویج ارزش‌های اسلامی نقش مؤثر ایفا نماید.

مأموریت (Mission)

این رشته با بهره‌گیری از نصاب علمی معیاری، در صدد تربیت کادرهای علمی، قضایی و حقوقی است که با تسلط بر منابع شرعی، اصول استنباط، و قواعد فقهی، توانایی پاسخ‌گویی به مسائل نوپدید جامعه را داشته و در عرصه‌های قضا، افتاء، تحقیق و خدمات فقهی و حقوقی به‌گونه‌ای مؤثر فعالیت نمایند.

اهداف (Objectives)

  • ارتقای دانش تخصصی محصلین در حوزه‌های فقه، اصول فقه، حدیث و تفسیر
  • تقویت مهارت‌های تحلیلی و استنباطی در حل مسائل فقهی و حقوقی
  • ایجاد پیوند میان فقه اسلامی و نظام‌های حقوقی معاصر
  • تربیت نیروی انسانی متخصص برای نهادهای عدلی و قضایی
  • ترویج فرهنگ عدالت، اخلاق قضایی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی
  • توسعه ظرفیت‌های تحقیقاتی و نگارش علمی در عرصه‌های فقه و علوم اسلامی
  • آشنایی محصلین با نظام‌های سیاسی، اقتصادی و اداری در اسلام

نتایج متوقعه (Learning Outcomes)

فارغان این رشته قادر خواهند بود:

  • احکام شرعی را از منابع معتبر فقهی به‌صورت علمی استخراج نمایند
  • مسائل فقهی و حقوقی را به‌صورت تطبیقی تحلیل و ارزیابی کنند
  • در محاکم، نهادهای عدلی و مراکز افتاء به‌گونه‌ای مسلکی ایفای وظیفه نمایند
  • تحقیقات علمی معیاری در حوزه فقه و علوم اسلامی  انجام دهند
  • در حل منازعات و تأمین عدالت اجتماعی نقش فعال داشته باشند
  • اصول اخلاقی و مسلکی را در فعالیت‌های قضایی و حقوقی رعایت نمایند

دیدگاه و مأموریت رشته فقه و قانون در جلسه  مؤرخ :  9/10/1445 فیصله شماره  ( 1) شورای علمی پوهنحی شرعیات مورد تائید قرار گرفت.

 تشکیلات رشته فقه وقانون  

رشته فقه وقانون دارای (1)  عضوی کادر علمی به حیث آمر (3) تن کادر علمی به حیث استاد  را دارا می باشد و به صورت مختصر جدول تشکیلاتی این رشته طبق شکل( 1) بیان گردیده است.

   جدول(۱)  احصائیه اعضای کادر علمی رشته فقه وقانون.

رشته

اسم

تخلص

رتبه علمی

درجه تحصیل

رشته تخصصی

تاریخ تقرری

تجربه کاری

آثار علمی

مقالات علمی

ملاحظات

فقه و قانون

فضل احمد

مقدسی

نامزد پوهنیار

ماستر

فقه وقانون

21 /2 / 1402

10

0

0

آمر فقه وقانون

محمد یاسر

ثاقب

"

"

"

"

12

 

 

استاد

عبدالباعث

نیازی

"

"

"

"

10

 

 

استاد

محمدرسول

معتصم بالله

 

"

"

"

"

8

 

 

استاد

نصاب تحصیلی رشته فقه و قانون

جدول (2)  مضامین  رشته فقه وقانون.

 

 

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

لیست مضامین سمستر اول  فقه و قانون
تعداد ساعات درسی

 

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

الحفظ التجوید(النصف الاخیر من جزء 30)

Sl.il.0106

اساسی

2

1

2

 

 

2

العقیده(1) (الإلهیات)

Sl.il.0107

اساسی

2

2

 

 

 

3

الحدیث (1)

Sl.il.0108

اساسی

2

2

 

 

 

4

فقه العبادات (1)(الصلاة والصیام)

Sl.il.0109

تخصصی

2

2

 

 

 

5

تاریخ التشریح

Sl.il.0110

تخصصی

2

2

 

 

 

6

السیرة (فقه السیره)

Sl.il.0111

اساسی

2

2

 

 

 

7

مبادی حقوق

Sl.il.0112

اساسی

2

2

 

 

 

8

اللغة العربیة(1)صرف

Sl.il.0113

اساسی

2

1

2

 

 

9

محیط زیست

Sl.il.0102

همه شمول

1

1

 

 

 

10

تاریخ معاصر افغانستان

Sl.il.0103

همه شمول

2

2

 

 

مجموعه

19

17

4

 

 

 
                             

مضامین سمستر دوم  فقه و قانون

 

 

 

 

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

العقیده (2)(النبوات)

Sl.il.0207

اساسی

2

2

 

 

 

2

الحدیث(2)

Sl.il.0208

اساسی

2

2

 

 

 

3

فقه العبادات   (2) الزکاة والحج)

Sl.il.0209

تخصصی

3

2

 

 

 

4

فقه الاحوال الشخصیه(1)

Sl.il.0214

تخصصی

2

2

 

 

 

5

علوم الحدیث

Sl.il.0215

اساسی

2

2

 

 

 

6

اساسی عمومی حقوق

Sl.il.0216

اساسی

2

2

 

 

 

7

علوم القرآن

Sl.il.0217

اساسی

2

2

 

 

 

8

اللغة العربیة(2)(قواعد النحو)

Sl.il.0213

اساسی

2

2

2

 

 

9

المنطق القدیم

Sl.il.0218

اساسی

2

2

 

 

 

10

تاریخ اسلامی

Sl.il.0219

اساسی

2

2

 

 

مجموعه

21

20

2

 

 

 
                             

مضامین سمستر سوم  فقه و قانون

 

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

العقیده (3)(السمعیات)

Sh.il.03.07

اساسی

2

2

 

 

 

2

التفسیر(1)

Sh.il.03.20

اساسی

2

2

 

 

 

3

احادیث الاحکام(1)

Sh.il.03.21

تخصصی

2

2

 

 

 

4

فقه الاحوال الشخصیه(2)

Sh.il.03.14

تخصصی

2

2

 

 

 

5

اصول الفقه (1)

Sh.il.03.22

تخصصی

2

2

 

 

 

6

حقوق الانسان فی الاسلام

Sh.il.03.23

اساسی

2

2

 

 

 

7

انگلیسی

Sh.il.03.04

همه شمول

2

2

 

 

 

8

حقوق العمل والتأمینات الاجتماعیه

Sh.il.03.24

تخصصی

2

2

 

 

 

9

المنطق الجدید

Sh.il.03.25

اساسی

2

2

 

 

 

10

اللغة العربیة(3)(قواعد النحو)

Sh.il.03.13

اساسی

2

2

 

 

مجموعه

21

20

20

 

 

 
                             

مضامین سمسترچهارم فقه وقانون

 

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

تفسیر آیات الاحکام (1) احکام القرآن للتهانوی

Sh.il.0520

تخصصی

3

3

 

 

 

2

احادیث الاحکام(3) (سنن الترمذی)

Sh.il.0521

تخصصی

3

3

 

 

 

3

فقه المعاملات) (2) (التوثیقات)

Sh.il.0526

تخصصی

2

2

 

 

 

4

فقه الجنایات (2)مقارنا باالقانون الجنائی الخاص

Sh.il.05.27

تخصصی

2

2

 

 

 

5

علم المیراث (1)

Sh.il.0532

تخصصی

2

2

 

 

 

6

اصول الفقه (3) (کتاب الله و السنة)

Sh.il.0522

اساسی

2

2

 

 

 

7

الفرق و المذاهب

Sh.il.0533

اساسی

2

2

 

 

 

8

الغزو الفکری

Sh.il.0534

اساسی

2

2

 

 

 

9

النظریات الفقهیة (الحق و الالتزام  الملکیة)

Sh.il.0535

تخصصی

2

2

 

 

 

10

انتخابی

Sh.il.05

اساسی

1

1

 

 

مجموعه

 

21

21

 

 

 
                             

مضامین سمسترپنجم  فقه وقانون

 

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

التفسیر(2)

Sh.il.04.20

اساسی

2

2

 

 

 

2

احادیث الاحکام(2) ( المعاملات)

Sh.il.04.21

تخصصی

2

2

 

 

 

3

فقه المعاملات) (1) (البیوع)

Sh.il.04.26

تخصصی

2

2

 

 

 

4

فقه الجنایات (1)مقارنا باالقانون الجنائی العام

Sh.il.04.27

تخصصی

2

2

 

 

 

5

اصول الفقه (2)

Sh.il.04.22

تخصصی

2

2

 

 

 

6

مقارنة الادیان

Sh.il.04.28

اساسی

2

2

 

 

 

7

مبادئ الاقتصاد

Sh.il.04.29

اساسی

2

2

 

 

 

8

قوانین اساسی فقهی  تخریج و تحلیل

Sh.il.04.30

تخصصی

1

1

 

 

 

9

اخلاق عدلی و مسلکی قضائی

Sh.il.04.31

تخصصی

2

2

 

 

 

10

اللغة العربیة(4)(البلاغة)

Sh.il.04.13

اساسی

2

2

 

 

مجموعه

 

19

19

 

 

 
                             

                                                                         مضامین سمسترششم فقه وقانون

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

تفسیرآیات الاحکام(2) (روائع البیان)

Sh.il.0620

تخصصی

3

3

 

 

 

2

احادیث الاحکام(4) ( سنن ابی داؤد)

Sh.il.0621

تخصصی

3

3

 

 

 

3

فقه المعاملات) (3) (وسائل الاثبات)

Sh.il.0626

تخصصی

2

2

 

 

 

4

علم المیراث(1)

Sh.il.0632

تخصصی

2

2

 

 

 

5

اصول الفقه (4)(الاجماع والقیاس)

Sh.il.0622

اساسی

2

2

 

 

 

6

فقه الشرکات

Sh.il.0637

تخصصی

2

2

 

 

 

7

اصول المحاکمات

Sh.il.0638

تخصصی

2

2

 

 

 

8

النظام السیاسی فی الاسلام

Sh.il.0639

اساسی

2

2

 

 

 

9

انتخابی

Sh.il.06…

انتخابی

1

1

 

 

 

10

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مجموعه

 

19

19

 

 
                             

سمسترهفتم

 

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

الحدیث (3)(صحیح لمسلم منتخبات)

Sh.il.0708

تخصصی

3

3

 

 

 

2

فقه الدعوی

Sh.il.0743

تخصصی

2

2

 

 

 

3

مناهج البحث العلمی

Sh.il.0744

پایلیک

2

1

 

 

 

4

النظام الإداری فی الإسلام

Sh.il.0745

تخصصی

2

2

 

 

 

5

النظام المالی ولاقتصادی فی لإسلام

Sh.il.0746

اساسی

2

2

 

 

 

6

أدب الاخلاف وأسبابه

Sh.il.0747

تخصصی

2

2

 

 

 

7

الحدیث (مسند إمام أعظم)

Sh.il.0760

تخصصی

2

2

 

 

 

8

أصول المحاکمات الجزائیه

Sh.il.0748

تخصصی

2

2

 

 

 

9

علم الکلام الجدید

Sh.il.0749

اساسی

2

2

 

 

مجموعه

 

21

20

 

 

 

شماره

مضامین انتخابی

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

طب عدلی

Sh.il.0750

پوهنتون شمول

2

2

 

 

 

2

فقهی کلینیک

Sh.il.0751

پوهنتون شمول

2

2

 

 

 

3

القانون الدولی الجزائی

Sh.il.0752

پوهنتون شمول

2

2

 

 
                     

سمستر هشتم

 

شماره

مضمون

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

الحدیث (4)(صحیح البخاری منتخبات )

Sh.il.0808

تخصصی

3

3

 

 

 

2

مقاصد الشریعة

Sh.il.0853

تخصصی

2

2

 

 

 

3

نظام القضاء فی الإسلام

Sh.il.0854

تخصصی

2

2

 

 

 

4

القواعدالکلیة الفقهیة

Sh.il.0855

تخصصی

2

2

 

 

 

5

الحدیث (شرح معانی الآثارمنتخبات)

Sh.il.0861

اساسی

2

2

 

 

 

6

أصوالإفتاء

Sh.il.0856

تخصصی

2

2

 

 

 

7

الإحسان والتزکیة (التصوف)

Sh.il.0857

تخصصی

2

2

 

 

 

8

دورالمسلمین فی حضارة العالم (الفکرالإسلامی)

Sh.il.0858

اساسی

2

2

 

 

 

9

مونو گراف

Sh.il.0859

پایلیک

4

0

8

 

مجموعه

 

21

17

8

 

 

شماره

مضامین انتخابی

کود

نوعیت مضمون

تعداد کردیت

تعداد ساعات درسی

ملاحضات

 

نظری

عملی

 

1

 

 

 

 

 

 

 

 

2

 

 

 

 

 

 

 
                   

فعالیت‌های علمی رشته فقه و قانون

رشته فقه و قانون پوهنحی شرعیات پوهنتون بادغیس، در راستای ارتقای سطح علمی محصلین و تقویت پیوند میان دانش نظری و مهارت‌های عملی، برنامه‌های علمی متنوعی را به‌گونه منظم برگزار می‌نماید. مهم‌ترین این فعالیت‌ها عبارت‌اند از:

۱.  سیمینارها و کنفرانس‌های علمی

برگزاری سیمینارها در موضوعات مختلف مانند:

  • فقه العبادات و فقه المعاملات
  • حقوق جزا و اصول محاکمات
  • مقاصد شریعت و نقش آن در قانون‌گذاری
  • بررسی تطبیقی فقه اسلامی و قوانین معاصر

این برنامه‌ها با اشتراک استادان، محصلین و گاهی متخصصان بیرونی برگزار می‌گردد.

۲. محکمه تمثیلی (Moot Court)

با توجه به مضامین مانند اصول المحاکمات و فقه الدعوی، محاکم تمثیلی برگزار می‌شود تا محصلین:

  • با روند واقعی محاکم آشنا شوند
  • مهارت استدلال حقوقی و فقهی را تمرین کنند
  • نقش‌های قاضی، وکیل و مدعی را به‌صورت عملی تجربه نمایند

3. برنامه‌های تحقیقاتی و نگارش علمی

  • تشویق محصلین به تهیه مقالات علمی
  • راهنمایی در نگارش مونوگراف (سمستر هشتم)
  • آموزش روش تحقیق (مطابق مضمون مناهج البحث)

4. بازدیدهای علمی (Field Visits)

تنظیم بازدیدها از:

  • محاکم
  • ادارات عدلی
  • مدارس دینی

با هدف آشنایی عملی محصلین با نظام قضایی کشور.

 

5. ورکشاپ‌ها و دوره‌های آموزشی کوتاه‌مدت

برگزاری ورکشاپ‌ها در موضوعات:

  • مهارت های زبان عربی
  • مهارت‌های حقوقی و قضایی
  • اخلاق مسلکی قضا و وکالت
  • تحلیل قضایا و دوسیه‌های حقوقی

6.  برنامه‌های فرهنگی و دینی

  • مسابات کتاب‌خوانی
  • مسابقات حفظ و قرائت قرآن
  • برنامه‌های فن خطابه و سخنرانی

7.  همکاری‌های علمی و تفاهم‌نامه‌ها

ایجاد روابط علمی با:

  • محاکم و نهادهای عدلی
  • سایر پوهنتون‌ها و مراکز علمی
  • دعوت از متخصصان برای سخنرانی‌های علمی

۱۰. استفاده از کتابخانه و منابع علمی

تشویق محصلین به:

  • استفاده از کتب معتبر فقهی
  • انجام تحقیقات کتابخانه‌ای
  • ارتقای سطح علمی از طریق مطالعه منظم

این فعالیت‌ها در مجموع زمینه را برای تربیت محصلینی فراهم می‌سازد که علاوه بر تسلط علمی بر فقه و قانون، دارای مهارت‌های عملی، توانایی تحقیق و روحیه مسئولیت‌پذیری در جامعه باشند

با احترام

نامزد پوهنیار فضل احمد مقدسی

آمر رشته فقه و قانون

سایت های مرتبط

اداره ملی امتحانات موسسه تحصیلات عالی غور وزارت تحصیلات عالی پوهنتون بلخ پوهنتون ننگرهار پوهنتون هرات پوهنتون کابل